Tech

Osiedla "z całą infrastrukturą" w kolebce pierwszych Piastów. Archeolodzy biją na alarm

Osiedla

Archeolodzy apelują o przygotowanie odpowiedniej strategii dla Ostrowa Lednickiego. Przez zabudowę tego terenu i stosowanie nowych technologii w rolnictwie znikają bowiem ślady po pierwszych Piastach.

Lednicki Park Krajobrazowy (woj. wielkopolskie) utworzono w 1988 roku w celu ochrony cennych historycznie i krajobrazowo terenów wokół jeziora Lednica, będących kolebką państwa pierwszych Piastów. Ma on ponad 76 kilometrów kwadratowych.

Z założenia miał chronić cenne historycznie i krajobrazowo ziemie, będące kolebką państwa polskiego. Jak to się sprawdza w praktyce? Po 33 latach od utworzenia parku, sprawdzili to naukowcy. Zebrali oni informacje o dziedzictwie archeologicznym północnej i zachodniej części parku i ocenili wpływ człowieka na stanowiska archeologiczne.

Stanowiska archeologiczne znikają z krajobrazu

Rezultaty badań nie są optymistyczne. - Negatywne skutki działalności ludzi na badanym obszarze dotykają głównie stanowisk archeologicznych, które nie są czytelne w krajobrazie. Miejsca takie znikają z przestrzeni, między innymi w wyniku przekształcenia terenów pod zwartą zabudowę – poinformował lider projektu dr Andrzej Kowalczyk z Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy.

Te stanowiska to np. pozostałości po dawnych osadach i cmentarzyska.Dr Kowalczyk wskazał, że to niekorzystne zjawisko jest szczególnie widoczne po zachodniej stronie jeziora Lednica, gdzie w ostatnich 30 latach powstały nowe osiedla z całą infrastrukturą.Kolejnym czynnikiem wpływającym niekorzystnie na stanowiska archeologiczne jest intensyfikacja i modernizacja rolnictwa. - Stosowany jest nowoczesny sprzęt rolniczy, który umożliwia głęboką orkę oraz różne formy rolnictwa przemysłowego – powiedział dr Kowalczyk.

Archeolodzy zeszli na dno jeziora. Znaleźli broń z czasów Mieszka I i most zbudowany jeszcze przez jego dziada.

Pomagają wpisy do rejestru zabytków

Podjęte działania pozwoliły nie tylko oszacować wpływ procesów działalności człowieka na dziedzictwo archeologiczne, ale także ocenić skuteczność przyjętych form ochrony zabytków archeologicznych.- Najskuteczniejsze działania zastosowano głównie w odniesieniu do zespołów zabytków o uznanej wartości historycznej, jak na przykład grodziska i gródki stożkowate – powiedziała zaangażowana w badania dr Lidia Żuk z Wydziału Archeologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.Podkreśliła, że takie formy ochrony prawnej, jak na przykład wpis do rejestru zabytków, działają, ale są często niezrozumiałe i uciążliwe dla mieszkańców okolic Ostrowa Lednickiego, bo utrudniają swobodny rozwój gospodarczy zgodnie z ich oczekiwaniami.

"Może płynęli nią Mieszko z Dobrawą". Znaleźli łódź sprzed ponad tysiąca lat.

Potrzebny kompleksowy plan

W ocenie naukowców niezbędne jest przygotowanie odpowiedniej strategii zarządzania dziedzictwem archeologicznym, uwzględniające potrzebę zrównoważonego rozwoju i interesy różnych grup społecznych.Najważniejszą część parku krajobrazowego stanowi wyspa Ostrów Lednicki, która pełniła od połowy X wieku funkcję jednej z głównych siedzib władców państwa pierwszych Piastów. Było to centrum historycznego terytorium Polan.

Do dziś na Ostrowie Lednickim – wyspie na Jeziorze Lednickim – zachowały się relikty rezydencjonalno-stołecznego grodu z ruinami kamiennego pałacu z unikatową kaplicą.- Mimo intensywnego ruchu turystycznego w tym miejscu średniowieczne relikty zachowały się w dobrym stanie – stwierdził dr Kowalczyk.

Ostrów Lednicki miejscem chrztu Polski? "To jedyna ceremonia, z którą można to łączyć".

Na potrzeby projektu badacze wykorzystali szerokie spektrum metod, dzięki którym możliwe było przeanalizowanie zmian w terenie w ostatnich dekadach. Oprócz kwerendy wśród dokumentów archiwalnych zastosowano m.in. lotnicze skanowanie laserowe, zdjęcia lotnicze, badania geofizyczne i powierzchniowe, a także monitoring satelitarny.W projekcie wzięli udział archeolodzy z Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy we współpracy z badaczami m.in. Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu w Bambergu (Niemcy) i Uniwersytetu Wrocławskiego. Projekt "Antropopresja a dziedzictwo archeologiczne. Przykład Lednickiego Parku Krajobrazowego" dofinansował Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Google Maps