Kultura

W najnowszym Newsweeku Historia 4/2021

W najnowszym Newsweeku Historia 4/2021

Spis treści

TEMAT Z OKŁADKI

IZBICA. ZAGŁADA PO SĄSIEDZKU Spośród 4 tys. Żydów mieszkających w lubelskiej Izbicy wojnę przeżyło niespełna 30. – O udziale Polaków w tej zbrodni mówi się niechętnie – opowiada „Newsweekowi Historii” Rafał Hetman, autor wstrząsającej książki „Izbica, Izbica”.

WSTĘPNIAK

MIASTECZKO IZBICA. Są takie książki, które zapadają głęboko w pamięć. Taka właśnie jest „Izbica, Izbica” Rafała Hetmana, dla mnie jedna z najważniejszych książek dekady – pisze Waldemar Kumór.

PERYSKOP

KALENDARIUM Najważniejsze wydarzenia lipca i sierpnia.

O. KOLBE RATUJE I WYBIERA ŚMIERĆ 80 lat temu w Auschwitz niemieccy naziści zamordowali o. Maksymiliana Kolbego. Franciszkanin dobrowolnie zgłosił się na śmierć za innego więźnia.

KRWAWY POMNIK NRD 24 sierpnia 1961 r. zginał 24-letni Günter Litfin. Był pierwszym uciekinierem zastrzelonym podczas próby przekroczenia­muru berlinskiego. Po 60 latach nadal nie znamy dokładnej liczby ofiar.

XIX I XX WIEK

RUMUŃSKA TRAUMA SPOD STALINGRADU Niemcy Hitlera i Rosja Stalina traktowały bitwę o Stalingrad prestiżowo. Miały od niej zależeć losy wojny. I to nie tylko na Wschodzie. To była walka, jakiej historia wcześniej nie znała.

TWARDOGŁOWI ATAKUJĄ W czerwcu 1981 r. w PZPR doszło do puczu – partyjny beton, mając poparcie Moskwy, próbował obalić kierownictwo partii. Okazało się jednak, że nie wszyscy polscy towarzysze chcieli zejść z drogi porozumienia. Przynajmniej na razie.

KRÓL NAZISTOWSKIEGO PARYŻA Gang paryskich szumowin działał ręka w rękę z Niemcami: inwigilował, torturował i bez skrupułów zabijał. W zamian okupanci pozwolili im zbudować dochodowe mafijne imperium.

HITLER, STALIN, PIŁSUDSKI, CZYLI TANIE Z DIABŁAMI Dlaczego w latach 30. Józef Piłsudski paktował i z Hitlerem, i ze Stalinem. Jakie to swoiste flirtowanie z dyktatorami miało konsekwencje?

OLIMPIADA, KTÓREJ NIE BYŁO Olimpiada Ludowa w Barcelonie w 1936 r. miała być wszystkim tym, czym nie były organizowane tego samego lata przez Adolfa Hitlera igrzyska olimpijskie w Berlinie.

BURZLIWE WOJNY O MANDŻURIĘ Dlaczego światowe potęgi za wszelką cenę chciały panować nad Manżurią? Położenie? Bogactwa? Historia?

KOBIETY ZAMORDOWANE PRZEZ KUBĄ ROZPRUWACZA Polly, Annie, Elizabeth, Catherine i Mary Jane. Nie znały się, nigdy się nie spotkały. Zabił je Kuba Rozpruwacz. Nie były, jak pisała ówczesna prasa, „po prostu prostytutkami”. Oto fragment książki, która nie zachwyca się bezkarnym mordercą, ale pokazuje, kim były ofiary.

NOWOŻYTNOŚĆ

OD ZDRAJCY DO KRÓLA Od wiarołomcy do gorliwego stronnika króla. Od porażek w wojnie domowej do zwycięstw nad wrogami zewnętrznymi. Od pogardy szlachty do statusu bohatera narodowego. Droga Jana Sobieskiego do tronu była kręta

ŚMIERĆ, KTÓRA WSTRZĄSNĘŁA RZYMEM 11 września 1599 r. w Rzymie odbyła się egzekucja. Zginęli Giacomo Cenci, Lukrecja Petroni i Beatrice Cenci. Powód: ojcobójstwo.

SMUTNA HISTORIA BESTII Chorzy na hipertrichozę, rzadką, genetyczną chorobę, nawet dzisiaj nie zaznają spokoju przed oczami ciekawskich. Odmienność niepokoi i fascynuje.

POROZMAWIAJMY O HISTORII

CZY COŚ ZASTĄPI ZAPACH KSIĄŻKI? Historyk, który mówi, że zbadał dany temat i wie wszystko, jest dla mnie mało wiarygodny – mówi prof. Krzysztof Zamorski.

RECENZJE

JAK WYNALEZIONO EUROPĘ WSCHODNIĄ Podział na europejski Wschód i Zachód wymyślono, by Francuzi czy Anglicy mogli głosić, że są ludźmi cywilizowanymi – przekonuje amerykański historyk Larry Wolff w słynnej książce, która po latach ukazała się w Polsce.

W SŁUŻBIE JEJ KRÓLEWSKIEJ MOŚCI Każda epoka ma swoich wybitnych szpiegów. Jamesem Bondem epoki elżbietańskiej był bez wątpienia sir Francis Walsingham. Jego niezwykła postać i losy przybliża Oliver Clements – poleca Mariusz Nowik.

NA WAKACJE Z HISTORIĄ Warto czasami zboczyć z najpopularniejszych tras i odszukać niepozorne perełki historyczne, którymi usiana jest Polska. Poniżej subiektywny przegląd miejsc w północnej części Polski, które warto odwiedzić, kierując się od naszej zachodniej granicy ku wschodniej.

NAJLEPSZE KSIĄŻKI HISTORYCZNE NA DRUGĄ POŁOWĘ LATA Poleca Mariusz Nowik.

OSTATNIE DNI KRÓLOWEJ Łamać kołem i powłóczyć końmi tych, którzy w kolorze skóry Jodie Turner-Smith dopatrują sie czegoś niewłaściwego. Jej kreacja Anny Boleyn jest zjawiskowo tak wyniosła królewska, jak powinna – pisze Jakub Korus.